မင်ဂျုန်း ဓမ္မပညာ ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
မင်ဂျုန်း ဓမ္မပညာ (ကိုရီးယား၊ 민중신학၊ စကားလုံးအတိုင်း "လူထု၏ ဓမ္မပညာ") သည် ခရစ်ယာန် လွတ်မြောက်ရေး ဓမ္မပညာ အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် တောင်ကိုရီးယားတွင် ပေါ်ပေမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပတ်ချုန်ဟီး စစ်အာဏာရှင် အစိုးရ (၁၉၆၃–၁၉၇၉) လက်ထက်တွင် နိုင်ငံရေး ဖိနှိပ်မှု၊ စီးပွားရေး ခေါင်းပုံဖြတ်မှု နှင့် လူမှုရေး မတရားမှုများကို တုံ့ပြန်ရန် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စက်မှုနည်းများ ဖွံ့ဖြိုးလာမှုနှင့် အာဏာရှင်စနစ်ကြောင့် ချန်လှပ်ခံရသော အလုပ်သမား၊ တောင်သူလယ်သမား၊ ကျောင်းသားများနှင့် မြို့ပြဆင်းရဲသားများ အပါအဝင် သာမန်လူထု (မင်ဂျုန်း) အတွေ့အကြုံများတွင် အမြစ်တွယ်နေပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာ ကို ဖိနှိပ်ခံရသူများ၏ မှန်ဘီလူးမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ကာ၊ ဆင်းရဲသားများအတွက် ဘုရားသခင်၏ ဦးစားပေး ရွေးချယ်မှုနှင့် လူမှုရေး ပြုပြင်ပြောငးလဲမှုကို တောင်းဆိုသည်။
သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံနှင့် မူလဇစ်မြစ်
- စစ်ပွဲနောက်ပိုင်း အမြစ်များ၊ ကိုရီးယား စစ်ပွဲ (၁၉၅၀–၁၉၅၃) အပြီး ၁၉၅၀ နှင့် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွSRP ဆင်းရဲမွဲတေမှုများနှင့် ခွဲခွာမှုများကြားတွင် ပုံဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ "စီးပွားရေး အံ့ဖွယ်" သည် အလုပ်သမား ခေါင်းပုံဖြတ်မှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် အရှိန်ရလာခဲ့သည်။
- အဓိက လှုံ့ဆျှ အကြောင်းရင်း၊ အလုပ်သမား တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ဂျွန်တေးအီး၏ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် မီးရှို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်သေမှု၊ မလုံခြုံသော အလုပ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဆန္ဒပြခြင်း၊ မင်ဂျုန်း၏ ဒုက္ခများကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဓမ္မပညာရှင်များကို ခရစ်ယာန် ယုံကြည်ချက်နှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုကို ချိတ်ဆက်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
- တည်ထောင်သူများ၊ ပရိုတက်စတင့် ဓမ္မပညာရှင်များ အန်ဘျုန်မု နှင့် ဆုနမ်ဒေါင်း တို့ကို အဓိက ဗိသုကာများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။ အန်၏ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စာစီစာကုံး "ယေရှုနှင့် မင်ဂျုန်း" တွင် ယေရှုကို မင်ဂျုန်း ပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်—ဆင်းရဲသော ဂလိလဲ တဲထိန်းတစ်ဦး ဖိနှိပ်ခံရသူများနှင့် ပူးပေါင်းသည်။ ကက်သလစ် အနုပညာရှင် ကင်ချီဟာ သည် ကိုရီးယား အလုပ်သမားများကြားတွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ခရစ်တော်ကို ပုံဖော်သော နာကျင်ဖွယ် အနုပညာလက်ရာများမှတစ်ဆင့် ပံ့ပိုးခဲ့သည်။
- နှိပ်ကွပ်မှု၊ မင်ဂျုန်း ဓမ္မပညာရှင်များ အများအပြားကို ဒီမိုကရေစီ နှင့် အလုပ်သမား အခွင့်အရေးများအတွက် ထောက်ခံမှုကြောင့် တက္ကသိုလ်များမှ နှင်ထုတ်ခံရ၊ ထောင်ချခံရ သို့မဟုတ် နိုင်ငံပြန်ခံရ ခဲ့သည်။
အဓိက အယူအဆများ
မင်ဂျုန်း ဓမ္မပညာသည် ကိုရီးယား ယဉ်ကျေးမှု ဒြပ်စင်များကို သမ္မာကျမ်းစာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်မှုနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ၊ ဝိညာဉ်ရေးနှင့် ပစ္စည်းဆိုင်ရာ လွတ်မြောက်ရေး နှစ်မျိုးလုံးကို အလေးပေးသည်။
- မင်ဂျုန်း (လူထု)၊ ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရသော လူထု ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ဂျပန် ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်မှု (၁၉၁၀–၁၉၄၅) ကာလ တောင်သူများကဲ့သို့ ကိုရီးယား အမှတ်အသားတွင် သမိုင်းဆိုင်ရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို သမိုင်း၏ ဘာသာရပ်များအဖြစ် မြင်ပြီး၊ ဘုရားသခင်မှ ပြောင်းလဲမှုကို မောင်းနှင်ရန် စွမ်းဆောင်နိုင်သည်ဟု ယူဆသည်။
- ဟန် (ဒေါသ/ဝမ်းနည်းမှု)၊ ဖိနှိပ်မှုမှ စုဆောင်းထားသော၊ နှိပ်ကွပ်ခံရသော ဒုက္ခကို ဖော်ပြသော ထူးခြားသော ကိုရီးယား အယူအဆ— "နှင်းခဲနှလန်း" ကဲ့သို့ ခါးသီးမှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု။ ဓမ္မပညာတွင် ယေရှု၏ လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ ဟန်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ တရားမျှတမှုမှတစ်ဆင့် လွတ်မြောက်ရန် ဆက်စပ်မှုနှင့် မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးသည်။
- အဖြစ်အပျက် အဓိပ္ပာယ်ဖော်မှု၊ သမ္မာကျမ်းစာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်မှုတွင် လွတ်မြောက်ရေး အဖြစ်အပျက်များ (ဥပမာ၊ ထွက်မြောက်ရေး) ကို ဦးစားပေးပြီး၊ မင်ဂျုန်း၏ နေ့စဉ်ရုန်းကန်မှုများမှတစ်ဆင့် ကျမ်းစာ ဖတ်ရှုသည်။
- မင်ဂျုန်း မယ်ရှိယာ၊ ယေရှုသည် ဖိနှိပ်ခံရသူများနှင့် အမှတ်အသားပြုသော ဒုက္ခရင်း ကျွန်ဖြစ်ပြီး၊ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံများကို ဝေဖန်သော "လက်ဝါးကပ်တိုင် ဓမ္မပညာ" ကို နောက်လိုက်များကို ခေါ်ဆိုသည်။
- မစ်ရှို ဒေး၊ ဘုရားသခင်၏ မစ်ရှင်ကို မ�တာ မင်ဂျုန်း၏ ခုခံမှုမှတစ်ဆင့် အကောင်အထည်ဖော်ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီ၊ လူ့အခွင့်အရေး နှင့် စီးပွားရေး တန်းတူညီမျှမှုအတွက် လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ယုံကြည်ချက်ကို ရောနှောသည်။
၎င်းသည် လက်တင်အမေရိက လွတ်မြောက်ရေး ဓမ္မပညာမှ ဆွဲယူသော်လည်း အာရှ ထူးခြားချက်ရှိပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှု သင်္ကေတများနှင့် စုပေါင်း မှတ်ဉာဏ်ကို အလေးပေးကာ တန်းတူညီမျှ ရုန်းကန်မှုကို တစ်ဦးတည်း မဟုတ်ပါ။
ဆင့်ကဲ ဖြစ်စဉ်နှင့် ခေတ်ပြိုင် ဆက်စပ်မှု
- ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်း၊ တောင်ကိုရီးယား ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်ထွန်းပြီး သာယာဝပြောလာသည်နှင့်အမျှ မင်ဂျုန်း ဓမ္မပညာ လိုက်လျော ညီထွေ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း တွေးခေါ်သူများ ဥပမာ ပတ်ဆွန်ကျုန်း က မင်ဂျုန်း ကို မြောက်ကိုရီးယား ဖိနှိပ်ခံရသူများ ပါဝင်စေ၍ ပြန်စည်းညီညွတ်ရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် တရားမျှတမှု၊ ကျား-မ တန်းတူညီမျှမှု နှင့် ဂေဟ စိုက်ပျိုးရေး စိုက်ပျိုးရေး
What is Minjung Theology?
Minjung theology (Korean: 민중신학, literally "the people's theology") is a form of Christian liberation theology that emerged in South Korea during the 1970s. It developed as a response to political oppression, economic exploitation, and social injustice under military dictatorships, particularly during the regime of Park Chung-hee (1963–1979). Rooted in the experiences of the minjung—the ordinary masses, including workers, farmers, students, and the urban poor who were marginalized by rapid industrialization and authoritarian rule—this theology reinterprets the Bible through the lens of the oppressed, emphasizing God's preferential option for the poor and the call for social transformation.
Historical Context and Origins
- Post-War Roots: It began taking shape in the 1950s and 1960s after the Korean War (1950–1953), amid widespread poverty and division. However, it gained momentum in the 1970s as South Korea's "economic miracle" came at the cost of labor exploitation and human rights abuses.
- Key Catalyst: The self-immolation of labor activist Jeon Tae-il in 1970, protesting unsafe working conditions, symbolized the minjung's suffering and inspired theologians to link Christian faith with activism.
- Founders: Protestant theologians Ahn Byung-mu and Suh Nam-dong are credited as primary architects. Ahn's 1972 essay "Jesus and the Minjung" portrayed Jesus as a minjung figure—a poor Galilean carpenter aligning with the oppressed. Catholic artist Kim Chi-ha contributed through poignant artwork depicting Christ crucified among Korean laborers.
- Suppression: Many minjung theologians faced expulsion from universities, imprisonment, or exile due to their advocacy for democracy and labor rights.
Core Concepts
Minjung theology integrates Korean cultural elements with biblical hermeneutics, focusing on liberation in both spiritual and material dimensions:
- Minjung (The People): Refers to the exploited masses who are historically and culturally central to Korea's identity (e.g., peasants during Japanese colonial rule, 1910–1945). They are seen as subjects of history, not passive victims, empowered by God to drive change.
- Han (Resentment/Grief): A uniquely Korean concept describing accumulated, suppressed suffering from oppression—a "frozen heart" of bitterness and sorrow. Theology views Jesus' crucifixion as embodying han, offering solidarity and hope for its release through justice.
- Event Hermeneutics: Biblical interpretation prioritizes "events" of liberation (e.g., the Exodus) over abstract doctrines, reading Scripture through the minjung's lived struggles.
- Minjung Messiah: Jesus is the suffering servant who identifies with the oppressed, calling followers to a "theology of the cross" that critiques power structures.
- Missio Dei: God's mission is enacted through the minjung's resistance, blending faith with social movements for democracy, human rights, and economic equity.
It draws from Latin American liberation theology but is distinctly Asian, emphasizing cultural symbols and collective memory over class struggle alone.
Evolution and Contemporary Relevance
- Post-1980s: As South Korea democratized and prospered, minjung theology adapted. Later thinkers like Park Soon-kyung expanded minjung to include North Korean oppressed and focused on reunification, environmental justice, gender equality, and ecological concerns (e.g., Ahn's ideas on "publicness" and communal meals as eco-theological acts).
- Global Influence: Dubbed "the first liberation theology from Asia" by Jürgen Moltmann, it has inspired movements in Hong Kong protests, Chinese Christian scholarship, and broader Asian theologies (e.g., Dalit theology in India, indigenous theologies).
- Critiques: Some argue it overemphasizes social justice at the expense of personal salvation or biblical wholeness, though proponents see it as a holistic response to sin's structural roots.
Regarding "by Burmese"
Your query mentions "by Burmese," which may refer to a Burmese (Myanmar) theologian, perspective, or translation. However, minjung theology is intrinsically Korean and not directly authored or developed by Burmese scholars. Searches yield no prominent Burmese figures associated with it—it's part of a broader Asian theological ferment but remains "not designed for export" outside its Korean context. If you meant a specific Burmese interpretation, book, or related concept (e.g., parallels in Myanmar's own liberation theologies amid military rule), please provide more details for further clarification! In Myanmar, similar contextual theologies often draw from Buddhist-Christian dialogues or post-colonial struggles, but they aren't termed "minjung."
